rijst


Rijst in China, op de voorgrond het planten,
er achter het ploegen met behulp van waterbuffels.
De geoogste rijst wordt naar het dorp gebracht


Sloot | Waterplant | Levend Voer | Noordzee | Worm Slak | Vlinders | Kever | Spin | Vogel | Tuin | groenten | overige
Bomen A-L | Bomen M-Z | Kruiden | Wilde planten A-D | Wilde planten E-M | Wilde planten N-S | Wilde planten T-X | Klimplant | Varen | Zwam | Korstmos |





rijst


Rijst is het belangrijkste voedsel voor dat deel van de mensheid welke in tropische en subtropische gebieden woont.


rijst is productief


Rijst is een sterk gewas en groeit ook uiterst snel . Het heeft nauwelijks last van parasieten en groeit sneller dan het onkruid. REijst groeit ook in grond waar andere cultuurgewassen niet willen groeien: op berghellingen , in moerassen. Het is in ideale omstandigheden mogelijk om drie keer per jaar te oogsten. Het is voor rijst niet nodig om wisselteelt toe te passen want er ontwikkelen zich geen parasieten.


de rijstplant


Rijst groeit het beste bij een temperatuur van 24 graden Celsius en vochtige omstandigheden. De stengel wordt meer dan een meter lang en heeft een pluim met 20 tot v30 rijst korrels. Riojst heeft lange bladeren tot een meter lang.


rijst planten


Rijst wordt op een veldje verbouwt wat omgeven is door een dijkje, een sawah of padie. Voor het planten wordt het veldje onder water gezet, zodat de bodem modderig is. De boer of beter: de boerinnen hakken eenm gaatje in de grond en planten daardan drie jonge rijstplantjes in, welke ze in een tas op hun rug hebben. Elke keer dat ze dus planten moeten ze diep voorover buigen.


rijst en vogels


De rijst gaat bloeien met witte bloempjes: Daarna ontstaan de nog onrijpe rijstkorrels en komen de vogels, zoals de mooie rijstvogels. Deze moeten dus verjaagd worden, wat vaak door kinderen wordt gedaan.


rijst oogsten


Het water in de sawah stroomt weg door een gat in de dijk, het veldje valt droog: de rijst kan geoogst worden door de rijst vlak bij de grond af te snijden.


rijst drogen


De rijsthalmen worden dan te drogen gelegd.
Rijststro en rijstekorrels worden
daarna geschijden en de rijst wordt
gedroogd in een rijstdroger.


rijststro


Rijststro is een bijproduct van de rijstbouw.
Meestal wordt de atro verbrand, soms wordt er
papier van gemaakt. Een stel nieuwe producten
zijn in opkomst, allereerst karton van rijststro
maar ook tatami matten.
De tropische beurszwam of rijst-stro-paddestoel
(Volvariella volvacea) is goed voor zo'n 20% van
de wereldwijde consumptie van gekweekte
paddestoelen, maar hier onbekend


rijst en de waterbuffel


Rijstro is ook voedsel voor de waterbuffel, een sterk
en groot rund welke wordt gebruikt om de sawah's
te ploegen en de karren met geoogste rijst te
trekken. Behalve dat levert de waterbuffel
melk en vlees. Waterbuffels zijn vriendelijke
dieren, en zijn tolerant voor kinderen.
Een waterbuffel kan zo'n 25 jaar worden en
hebben elk een eigen karakter.
Waterbuffels maken het mogelijk om ook op steile
hellingen rijst te verbouwen, daar waar er geen
weg is voor de "ijzeren buffel", de traktor.

rijstvelden en visteelt



Het is goed mogelijk om rijstbouw te combineren met
het kweken van vis. Op deze manier worden twee
belangrijke voedelbronnen gecombineerd;
rijst (koolhydraten) en vis (eiwitten).
Vis eet insecten welke niet alleen de rijst
aantasten maar ook ziektes overbrengen zoals
dengue en malaria. Datzelfde geldt voor sommige
slakkensoorten welke schistosomiasis overbrengen,
maar ook rijstbladeren eten. Vis vermindert
de behoefte aan kunstmest en pesticiden kunnen
vaak volledig wegblijven.
Het grootste probleem bij gecombineerd vis en rijst
teelt is het verschil in waterdieptes:


Rijstvelden worden leeggevist hier door kraanvogels,
hier moeten de vissen tegen beschermd worden.


rijst en waterdiepte



Wanneer rijst geplant wordt is de optimale waterhoogte
3 centimer, dus modder.
Langzamerhand wordt het water pijl verhoogt tot
15 centimer diepte na 60 dagen.
Twee weken voor de oogst wordt al water verwijderd,
het veld staat bij het oogsten droog.
Op deze manier wordt 90% van de rijst geteeld.
Vis kweken is optimaal bij een waterdiepte van 1 meter.
Bij de gecombineerde visteelt leeft de vis in een
dieper bassin en zwemt de sawah in zodra het
waterpeil dat toelaat, het bassin is met diverse
sawah's verbonden.
r>

vissoorten in rijstvelden



Graskarpers zijn de meest gebruikte snelgroeiende
vissoorten in de sawa's.

nadelen rijstbouw en visteelt



Niet alle rijstssoorten kunnen gecombineerd worden
met visteelt. Dit geldt dan met name de nieuwere
rassen rijst, welke een korte halm hebben.
Ook de hoeveelheid bebouwd land neemt iets af.

visteelt in sawa's: de toekomst



Vis en rijstteeld gecombineerd is in opkomst.
Vooral in China zal dit belangrijk gaan worden,
hoewel op dit moment maar 4% van de rijstvelden
deze vorm van visteelt kent.
Egypte heeft maar liefst 40% gecombineerde
visteelt met rijst.

rijst en brakwater, garnalen teelt



Er zijn rijstsoorten welke in brakwater kunnen groeien,
deze rijstbouw is vooral in India langs de kust
van de Indische Oceaan te vinden. Hier wordt
rijstbouw gecombineerd met garnalenteelt in de winter.
Zie ook artemia en zeezout



rijst en brakwater


Er zijn rijst rassen welke beter tegen zilt water
bestand zijn dan de gebruikelijke.
Een recent onderzoek aan de Universiteit
van Wageningen laat zien dat de zouttolerantie
van rijst verbeterd kan worden door de inbouw
van het zgn "Hardy"-gen'. De 'Hardy-rijst'
bleek zuiniger om te springen met water dan
de gewone rijst. Tijdens de indroging van
de grond bleken de rijstplanten aanzienlijk
minder water te verdampen, terwijl de groei
in stand bleef. De rijst herstelde zich
nadat weer water werd gegeven en de
planten bleken ook bestand tegen hoge
zoutconcentraties in de bodem.


rijst en methaan


Rijstbouw produceert veel methaan gas, waarschijnlijk
zijn de rijstvelden de grootste bron van methaangas,
zo'n 75 miljoen ton gas per jaar. Methaan staat
in de belangstelling omdat het naast kooldioxide
de belangrijkste veroorzaker is van het broeikas effect.
Methaan wordt in de warme modder van de rijstvelden
geproduceerd. Een gedeelte wordt weer door bacterieen
afgebroken, maar het meeste ontsnapt in de atmosfeer.
Om deze reden, maar ook andere is het belangrijk om
rijstrassen te selecteren welke minder langer onder
water staan, de zogenamde paddy.


Rijstbouw op Java, vlak voor de tweede wereldoorlog.
De dijkjes rond de sawah moeten voortdurend
gerepareerd worden, want behalve als dijkje
lopen de arbeiders erover.

Zondervan, insulinde



Henri Zondervan voorzag de schoolplaten over insulinde van tekst, de boekjes hadden de titel: Ōnsulinde in woord en beeld".

landbouw op zilte grond


Nederland en Belgie verzilten in toenemende mate.
Wereldwijd is er net zoveel zoet als brakwater.
Sommige groenten en granen zijn beter bestand tegen
verzilting dan andere, vooral de oudere gewassen
doen het goed op zilte grond.

Allereerst de zilte planten (halofyten):

zeekraal
lamsoor of zeeaster

Daarnaast de zouttolerante groenten:

groene asperge
venkel
schorrekruid
lepelblad
fenegriek
koriander
zoethout
anijs
selderij
suikerbiet
snijbiet
rode biet
voederbieten
strandbiet
wilde spinazie
monniksbaard
koolzaad
zeekool
paardenboon
witte abeel
Rode Tuinmelde,
Zilte Rucola,
IJskruid,
Oesterblad,
Hertshoornweegbree

zouttolerante granen:

haver
gerst
spelt

zouttolerant veevoer

eendekroos
huttentut

zouttolerante groenbemester

spurrie